GEOGRAFIA
Województwo kujawsko-pomorskie położone jest na obszarze Pojezierzy Południowbałtyckich. Cały obszar jest podzielony na Pojezierze Południowopomorskie (z częścią Pojezierza Krajeńskiego i Borów Tucholskich oraz Wysoczyzną Świecką), Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie (z Pojezierzem Chełmińskim, Dobrzyńskim i Brodnickim) oraz Pojezierze Wielkopolskie (z częścią Pojezierza Gnieźnieńskiego, Pojezierzem Kujawskim i Równiną Inowrocławską).

UKSZTAŁTOWANIE TERENU
Krajobraz został ukształtowany głównie w okresie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. W związku z tym tereny te mają bardzo urozmaicony, polodowcowy wygląd. Znajdziemy tu wzgórza morenowe, równiny sandrowe, a także liczne jeziora. Na Pojezierzu Dobrzyńskim, w okolicy Rypina napotkamy na unikatowe pola drumlinowe, czyli zespoły równoległych, podłużnych pagórków polodowcowych. Najwyższe wzniesienie województwa ma 206 m. n.p.m. i znajduje się na Pojezierzu Krajeńskim. Najniżej położone jest miejsce koło Nowego w Dolinie Wisły (13 m. n.p.m.)

RZEKI I JEZIORA
Województwo leży w dorzeczu Wisły i Odry. Sieć wodna jest tu bardzo gęsta. Główne rzeki to Wisła i jej dopływy: Drwęca, Brda i Wda, oraz w zachodniej części Noteć (dorzecze Odry). Między Brdą a Notecią powstał Kanał Bydgoski liczący 24,7 km długości. Dzięki temu istnieje szlak wodny Wisła-Odra. Kanał Bydgoski jest tez połączony z Wartątak zwanym Systemem Kujawskim, na który składają się Kanał Notecki, Noteć i jezioro Gopło. W województwie znajduje się około tysiąca jezior polodowcowych. Są to głównie jeziora rynnowe. Największe z nich są połączone rzekami i kanałami i tworzą jeden system wodny. Największe jeziora to Gopło (21,8 km kw), Pakoskie (13,2 km kw) i Głuszyńskie (6,1 km kw). Wszystkie 3 znajdują się na Pojezierzu Wielkopolskim. Województwo posiada też kilka zbiorników sztucznych. Największe z nich to Jezioro Włocławskie na Wiśle (70,4 km kw, część jeziora znajduje się już w województwie mazowieckim) i Jezioro Koronowskie na Brdzie (15,6 km kw)

LASY
Województwo jest dość słabo zalesione. Lasy zajmują 22,3% ogólnej powierzchni (średnia krajowa 28,4%). Najsilniej zalesiona jest północna cześć województwa, czyli powiat tucholski (48,1%) i powiat świecki (35,5%) oraz część środkowa, a przede wszystkim powiat bydgoski (41%). Najmniej lasów znajduje się na Kujawach i ziemi chełmińskiej. Powiat radziejowski to zaledwie 4,2%, powiat chełmiński 6,4%, a powiat wąbrzeski 6,8%. Przyczyną są urodzajne gleby wykorzystywane przez rolnictwo. W województwie dominuje drzewostan iglasty, głównie sosnowy (prawie 90% wszystkich drzew). Największe kompleksy leśne to część Borów Tucholskich zajmujących po Puszczy Białowieskiej drugie miejsce w Polsce pod względem wielkości oraz Puszcza Bydgoska.

 

TURYSTYKA
Województwo kujawsko-pomorskie jest ważnym regionem turystycznym Polski.
Warto tu przyjeżdżać ze względu na ogromne walory przyrodnicze i duże nagromadzenie zabytków.

Do najbardziej atrakcyjnych regionów należy północna cześć województwa z Borami Tucholskimi na czele. Wspaniałe są tu czyste jeziora i rzeki. Najwięcej ośrodków wczasowych znajduje się w dolinie rzeki Brdy w rejonie jeziora Koronowskiego i w dolinie Wdy nad jeziorem Tleń. Szlaki kajakowe na tych rzekach są przepiękne, jedne z najbardziej atrakcyjnych w kraju.

Kajakiem można spływać także Drwęcą i jej dopływami. Sporo ludzi odwiedza też Pojezierze Brodnickie z Brodnickim Parkiem Krajobrazowym. Znajduje się tu kilkadziesiąt jezior otoczonych lasami. Najbardziej znane to Bachotek, Strażym, Zbiczno i Sosno. Ośrodki sportów wodnych znajdziemy także na Jeziorze Włocławskim i Gople.
Także fani agroturystyki znajdą w województwie kujawsko-pomorskim dobre warunki do wypoczynku. Atrakcyjna pod tym względem jest gmina Mrocza leżąca w zachodniej części województwa. Nacieszymy tu oczy urozmaiconym krajobrazem. Północna część gminy pokryta jest lasem, a ponadto znajduje się tu 10 malowniczo położonych czystych jezior. Do tego przepływają tędy dwie rzeczki ozdobione urokliwymi młynami wodnymi. Do gminy należy część Krajeńskiego Parku Krajobrazowego oraz cześć międzynarodowej ścieżki rowerowej Francja-Rosja.

Przez województwo prowadzi część szlaku Piastowskiego wiodącego przez miejscowości związane z pierwszymi Piastami i kolebką polskiej państwowości. Na szlaku zwiedzimy Kruszwicę, Inowrocław, żnin, Strzelno, Mogilno.

Wielką atrakcją turystyczną jest Biskupin położony na zachodnim brzegu Jeziora Biskupińskiego. Znajduje się tu słynny rezerwat archeologiczny z dobrze zachowanymi pozostałościami osiedla obronnego kultury łużyckiej. Ślady osadnictwa na tym terenie sięgają schyłku paleolitu. Warto odwiedzić tez Wenecję, pięknie położoną pomiędzy jeziorami Weneckim, Skrzynką i Biskupińskim miejscowość. Znajduje się tu unikatowe w skali polskiej i europejskiej Muzeum Kolei Wąskotorowej.

UZDROWISKA
W województwie są 3 znane miejscowości uzdrowiskowe z wodami leczniczymi:
Ciechocinek będący jednym z największych uzdrowisk w kraju. Znajdują się tu unikatowe tężnie i ujęcia solanek termicznych.
Inowrocław
Wieniec Zdrój

ZABYTKI I MUZEA

Specyficzna cechą województwa jest odmienny typ średniowiecznych zabytków w poszczególnych jego rejonach. Jest to związane z historią tych ziem. Na opanowanej niegdyś przez Krzyżaków ziemi chełmińskiej i w południowej części Pomorza Gdańskiego dominują budowle gotyckie należące do kręgu sztuki nadbałtyckiej: ceglane kościoły - Chełmża, Chełmno, a także Toruń liczne zamki - Radzyń Chełmiński, Golub-Dobrzyń, Świecie, Brodnica średniowieczne układy urbanistyczne z murami obronnymi - Chełmno Z kolei na terenach należących do Wielkopolski i Kujaw, bogato reprezentowana jest kamienna architektura romańska.

Warto zobaczyć:
romańskie kościoły - Strzelno, Kruszwica, Inowrocław, Mogilno Podróżując po województwie warto zwiedzić także inne cenne obiekty:
gotycka katedra – Włocławek
gotycko-barokowy pocysterski zespół klasztorny – Koronów
Kalwaria Pakoska składająca się z 25 barokowych kaplic. Niektórzy mówią o tym miejscu „Kujawska Jerozolima”– Pakość
fragmenty późnogotyckiego zamku i Mysia Wieża, w której według legendy został zjedzony przez myszy książę Popiel – Kruszwica
liczne zabytki archeologiczne obejmujące co najmniej kilkadziesiąt grodzisk. Zalicza się tu m.in. wspomniany wcześniej Biskupin, oraz średniowieczny Fordon koło Bydgoszczy.
Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy (największy w Polsce zbiór prac L. Wyczółkowskiego)
Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej – Włocławek
Muzeum Ziemi Pałuckiej – Żnin

OCHRONA PRZYRODY, PARKI NARODOWE I KRAJOBRAZOWE
W celu ochrony środowiska powstał tu Tucholski Park Narodowy, a także kilka parków krajobrazowych – Wdecki, Brodnicki, Nadgoplański. Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego znajduje się tez część parku Gostynińsko-Włocławskiego, Górzańsko-Lidzbarskiego oraz Zaspół Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych. Są tu tez liczne rezerwaty, np. rezerwat rzeczny „Rzeka Drweca” czy „Cisy Staropolskie" im. L. Wyczółkowskiego – największy w Polsce rezerwat cisów znajdujący się w Borach Tucholskich. Województwo niestety nie uniknęło zagrożeń ekologicznych. W południowej, uprzemysłowionej części znajduje się kilka zagrożonych obszarów. Dotyczy to głównie okolic Bydgoszczy Torunia, Inowrocławia i Włocławka.

KLIMAT
Klimat województwa ma charakter przejściowy między chłodniejszym i wilgotniejszym północnej Polski a cieplejszym i suchszym środkowej Polski. Odnotowuje się tu stosunkowo niewiele opadów. Roczna ich suma należy do najniższych w kraju (580mm-450mm). Powoduje to stepowienie ziemi na Kujawach. Okres wegetacji trwa 205-215 dni. Najdłuższy jest w dolinach rzek i na południowym zachodzie.