 |
Położenie: leży w południowej części Polski. Graniczy z województwami: wielkopolskim, łódzkim, śląskim, dolnośląskim oraz z Czechami. Ośrodek administracyjny: Opole Powierzchnia: 9412 km² (3% powierzchni Polski); jest to najmniejsze województwo w kraju Liczba mieszkańców: 1091 tys. (2,8% ludności kraju)* Gęstość zaludnienia: 116 osób / km² (średnia krajowa 124 osoby / km²) Najsłabiej zaludniony jest powiat namysłowski (59 osób / km² ) Najgęściej zaludniony jest powiat kętrzyńsko-kozielski (177 osób / km²) Urbanizacja: w miastach mieszka 52,5% ludności (średnia krajowa 61,9%) Podział administracyjny: 11 powiatów, 1 miasto na prawach powiatu, 71 gmin, 34 miasta Województwo obejmuje ziemie dawnego województwa opolskiego i części częstochowskiego. Główne miasta: Opole, Kędzierzyn-Koźle, Brzeg, Nysa. Województwo jest największym skupiskiem mniejszości niemieckiej w Polsce. *dane z GUS z końca 1998 roku |
GEOGRAFIA UKSZTAŁTOWANIE TERENU Znaczna część województwa opolskiego leży na Nizinie Śląskiej. W jej skład wchodzą: Równina Opolska, Równina Oleśnicka, Równina Niemodlińska, Równina Grodkowska, Kotlina Raciborska, Płaskowyż Głubczycki. Dominuje krajobraz równinny, który częściowo ukształtowany został podczas zlodowacenia środkowopolskiego. Występują tu szerokie doliny rzeczne Odry i Nysy Kłodzkiej. Ku północnemu zachodowi teren obniża się. Z kolei na południu i wschodzie województwa występują obszary położone już nieco wyżej, gdyż należą one do Przedgórza Sudeckiego. Niewielki skrawek południowego obszaru położony jest w górach. Są to góry Opawskie (część Sudetów Wschodnich). Najwyższym szczytem regionu jest położona właśnie tu Biskupia Kopa (899 m n.p.m.). Od wschodu obszar województwa wbija się klinem w skrawek Wyżyny Śląskiej – Chełm. Jest to pas wzniesień z dolomitów i wapieni. Najwyższe wzniesienie to Góra Świętej Anny mierząca 400 m n.p.m. Na północnym wschodzie ciągnie się Wyżyna Wodniacko-Wieluńska. RZEKI I JEZIORA Województwo leży całkowicie w dorzeczu Odry. Główne rzeki to: Odra, Nysa Kłodzka, Ścinawa, Osobłoga, Mała Panew, Stobrawa. Aby wyregulować zmienne stany wód Odry, zbudowano trzy duże zbiorniki retencyjne. Są to: Jezioro Otmuchowskie i Jezioro Głębinowskie na Nysie Kłodzkiej oraz Jezioro Turawskie na Malej Panwi. Przy zaporach powstały elektrownie wodne. LASY W województwie opolskim lasy stanowią 26,7% ogólnej powierzchni (średnia krajowa 28,4%). Najmniejsze zalesienie (6%) ma powiat głubczycki, gdzie żyzne gleby zostały wykorzystane przez rolnictwo. Największym zalesieniem szczycą się powiaty: opolski (45,3%), strzelecki (41,3%) i oleski (35,5%). Największe kompleksy leśne województwa to bory: Stobrawskie i Niemodlińskie. Dominuje drzewostan iglasty, głównie sosnowy i świerkowy. TURYSTYKA Turystów przyciągają głównie trzy sztucznie utworzone jeziora: Turawskie, Otmuchowskie i Glębinowskie. Znajdują się tam pola biwakowe i ośrodki wczasowe oferujące możliwość uprawiania sportów wodnych. Osoby lubiące chodzić po górach mogą udać się w Góry Opawskie, gdzie utworzono park krajobrazowy. Głuchołazy, Pokrzywna i Jarnołtówek to ośrodki, w których można wypocząć. Miejscem pielgrzymkowym jest Góra Świętej Anny z zespołem klasztornym Franciszkanów i kaplicami kalwaryjnymi. W miejscowości Łambinowice można zwiedzić Centralne Muzeum Jeńców Wojennych. W czasie II wojny światowej mieścił się tu obóz jeniecki. UZDROWISKA Położone w Górach Głuchołazy pełnią funkcje uzdrowiskowe. TRADYCYJNA KULTURA LUDOWA Wartością charakterystyczna dla województwa jest śląska kultura regionalna. W jej specyficznej gwarze przeplatają się elementy polskie, niemieckie i czeskie. ZABYTKI I MUZEA Największe skupiska obiektów zabytkowych znajdują się w Opolu, Nysie, Brzegu i Paczkowie. Za najcenniejszy zabytek województwa uchodzi tzw. Śląski Wawel, czyli renesansowy zamek piastowski w Brzegu. Inne obiekty warte zobaczenia: kościoły gotyckie – Nysa, Opole, Brzeg, Paczków, Namysłów, Głogówek średniowieczny zamek – Otmuchów, zespół miejskich murów obronnych z basztami i bramami – Paczków (zwany „Polskim Carcassonne”) renesansowe ratusze – Brzeg, Głogówek, Paczków, Otmuchów renesansowe zamki – Brzeg, Niemodlin, Prószków, Głogówek renesansowe i barokowe kamieniczki – Opole, Paczków, Nysa, Brzeg barokowe kościoły – Nysa, Otmuchów drewniane budownictwo sakralne – rejon Olesna i Kluczborka Muzea: Muzeum Śląska Opolskiego – Opole Muzeum Piastów Śląskich – Brzeg (na zamku) Muzeum Wsi Opolskiej – Opole-Bierkowice Muzeum Czynu Powstańczego – Leśnica; miejsce to upamiętnia powstania śląskie. OCHRONA PRZYRODY, PARKI KRAJOBRAZOWE Województwo opolskie ma parki krajobrazowe: Gór Opawskich i Góra Świętej Anny oraz duże obszary chronionego krajobrazu, obejmujące największe kompleksy leśne. Wokół Opola oraz na prawym brzegu górnego biegu Odry występują obszary zagrożenia ekologicznego. KLIMAT Klimat województwa podlega wpływom oceanicznym. Lata są długie i ciepłe, zimy krótkie i łagodne. Pokrywa śnieżna jest nietrwała. Dolina Odry jest jednym z najcieplejszych obszarów w Polsce. Północno wschodnie tereny oraz południowy obszar położony wyżej nad poziomem morza są nieco chłodniejsze. Okres wegetacji należy do najdłuższych w kraju. Wynosi on 210-225 dni. Roczna suma opadów wynosi 600-700 mm. |