 |
Położenie: Leży w południowo-wschodniej części Polski.
Graniczy z województwami: podlaskim, mazowieckim, świętokrzyskim, podkarpackim oraz z Białorusią i Ukrainą.
Ośrodek administracyjny: Lublin
Powierzchnia: 25 155 km² (9,17% powierzchni Polski); jest to trzeci co do wielkości region
Liczba mieszkańców: 2 242 tys. (5,8% ludności Polski)*
Gęstość zaludnienia: niska; 89 osób/km² (średnia krajowa - 124 osoby / km²)
Najmniej zaludniony powiat: włodawski (34 os. / km²)
Najgęściej zaludniony powiat: świdnicki (157 os. / km²)
Urbanizacja: bardzo niska; w miastach mieszka 46,4% ludności województwa (średnia krajowa 61,9%)
Podział administracyjny: 20 powiatów, 4 miasta na prawach powiatów, 212 gmin, 40 miast.
Region obejmuje ziemie dawnych województw: bialskopodlaskiego, lubelskiego, chełmskiego, zamojskiego, części siedleckiego i tarnobrzeskiego.
Główne miasta: Lublin, Chełm, Zamość, Biała Podlaska, Puławy
*dane z GUS z końca 1998 roku |
GEOGRAFIA
Zachodnią granicę województwa stanowi Wisła, zaś wschodnią Bug.
UKSZTAŁTOWANIE TERENU
Północno-zachodnia część województwa leży na Nizinie Południowopodlaskiej. Ziemie północno-wschodnie to Polesie Zachodnie i Polesie Wołyńskie, czyli płaska równina z bagnami, torfowiskami i jeziorami. Środek i południe województwa to wyżyny - Wyżyna Lubelska i Wyżyna Zachodniowołyńska. Rzeźba terenu jest tu ukształtowana przede wszystkim przez warstwę lessu zalęgająca na starszych utworach. W pokrywie lessowej powstały liczne doliny, wąwozy i parowy, w wyniku czego Wyżyna Lubelska szczyci się bardzo urozmaiconym, malowniczym krajobrazem. W niektórych miejscach, takich jak Pagóry Chełmskie, spod lessu wychodza na powierzchnię skały wapienne i kredowe. Nad południową granicą województwa rozciąga się wał Roztocza (szerokość około 15 km) wiodący od okolic Kraśnika aż po Lwów. To tu występuje najwyższe wzniesienie województwa – Wapielnia (387m. n.p.m.). Tereny na południe od Roztocza to już nisko położona Kotlina Sandomierska ciągnąca się poza obszar województwa Lubelskiego.
RZEKI I JEZIORA
Województwo leży całkowicie w dorzeczu Wisły. Główne rzeki to Wisła, Bug, Wieprz, Krzna, Bystrzyca, Huczwa.
Wyżyna Lubelska ma rzadką sieć rzeczną w związku z czym rejony wokół Lublina są zagrożone deficytem wody. Sytuacja taka jest spowodowana z jednej strony niskimi opadami atmosferycznymi, z drugiej zaś spękanym podłożem wapiennym i kredowym, które ułatwia ucieczkę wód w głąb ziemi. Główną rzeką Wyżyny Lubelskiej jest leniwie toczący się Wieprz Zasilany nielicznymi i małymi dopływami.
Zapleczem wodnym województwa jest Polesie wraz ze swoimi jeziorami na Równinie łęczyńsko-Włodawskiej. Jest ich aż 68, a największe z nich to Uściwierz (2,8 km kw.) i Wytyckie (2,7 km kw.). Znaczne obszary Polesia są pokryte bagnami i torfowiskami (np. Krowie Bagno). W gospodarce wodnej ważną rolę odgrywa kanał melioracyjny Wieprz-Krzna. Odprowadza on wodę z Wieprza do Krzny, a tym samym odwadnia podmokłe Polesie. Warto dodać, że ten zbudowany w 1961r. kanał ten jest najdłuższy w Polsce – ma 140 km długości. Do celów rekreacyjnych wybudowano sztuczne zbiorniki wodne: Zalew Zembrzycki na Bystrzycy i zbiornik wypoczynkowy w Krasnobrodzie na Wieprzu.
LASY
Województwo Lubelskie należy do najsłabiej zalesionych w Polsce. Zalesienie wynosi tu 21,7% przy średniej krajowej 28,4%. Najsłabiej pod tym względem prezentuje się Wyżyna Lubelska i Zachodniowołyńska, a szczególnie powiat lubelski (9,4%) i powiat świdnicki (10,6%). Przyczyną są żyzne gleby, które wykorzystuje rolnictwo. Na lessowym podłożu wykształciły się czarnoziemy i gleby brunatne w związku z czym w krajobrazie wiejskim dominują tu pola pszenicy, buraków cukrowych, a także niezwykle charakterystyczne dla tego regionu plantacje tytoniu i chmielu. Najsilniej zalesiona jest północ, zwłaszcza powiat włodawski (37,3%) oraz południe, zwłaszcza powiat janowski (38,1%) i powiat biłgorajski (37,9%). Największe kompleksy leśne to Puszcza Solska, Lasy Janowskie, Parczewskie i Włodawskie. Dominuje drzewostan iglasty. TURYSTYKA
Baza turystyczna województwa jest dość skromna, a infrastruktura bardzo uboga, w związku z czym liczne walory tego regionu nie są w pełni wykorzystane i docenione.
Wielkimi atutami tych terenów są piękne, naturalne krajobrazy lessowe oraz zabytkowe miasteczka z wyjątkową atmosferą. Można tu natknąć się na wyjątkowe pałace, świątynie różnych wyznań, cmentarze, miejsca martyrologii.
Turystyka koncentruje się w największych miastach regionu – Lublinie i Zamościu, oraz w Puławach, Kazimierzu, Nałęczowie i na Roztoczu, gdzie powstało kilka miejscowości wypoczynkowych. Największe skupiska zabytków to Lublin, Zamość i Kazimierz.
Jednym z najciekawszych terenów turystycznych jest powiat puławski, czyli tzw. trójkąt turystyczny Puławy-Kazimierz Dolny, Nałęczów, gdzie utworzono Kazimierski Park Krajobrazowy. Obszar ten przecina przełomowa Dolina Wisły ze skalnymi zboczami stromo opadającymi ku rzece. Na terenie parku zachodzą fascynujące procesy erozyjne, które wyżłobiły głębokie wąwozy lessowe. Głębokość niektórych z nich osiąga nawet 30-40m.
OCHRONA PRZYRODY, PARKI NARODOWE i KRAJOBRAZOWE
W województwie powstały dwa parki narodowe – Roztoczański i Poleski. Oprócz tego działają tu liczne parki krajobrazowe – Kazimierski, Kozłowiecki, Pojezierze łęczyńskie, Nadwieprzański, Poleski, Sobiborski, Chełmski, Strzelecki, Skierbieszowski, Szczebrzeszyński, Krasnobrodzki, Krzczonowski, Wrzelowiecki. Na terenie województwa znajdują się też większe części parków Lasy Janowskie i Podlaski Przełom Bugu, a także Puszczy Solskiej oraz fragment parku Południoworoztoczańskiego. Wokół Puław i Chełma występują obszary zagrożenia ekologicznego.
KLIMAT
Klimat województwa lubelskiego wykazuje cechy klimatu kontynentalnego czyli znaczne wahania temperatur rocznych – długie gorące lata (najwięcej dni słonecznych w roku) i długie mroźne zimy. Obserwuje się tu znaczne skrócenie przejściowych pór roku – wiosny i jesieni.
Charakterystyczne są częste przymrozki na przełomie kwietnia i maja. Roczne amplitudy temperatur wahają się w granicach 22 stopni Celsjusza.
Roczna suma opadów jest niewielka - 550-650 mm. Wschodnia część regionu, Grzęda Sokalska, ma klimat jeszcze bardziej suchy, sprzyjający rozwojowi roślinności stepowej.
Osobliwością klimatyczną Wyżyny Lubelskiej są letnie burze gradowe. Gradobicia występują najczęściej na obszarach o dużych kontrastach wysokościowych.
Roztocze jest na tle Wyżyny lubelskiej obszarem znacznie chłodniejszym i bardziej wilgotnym, co jest związane z wyższym wyniesieniem ponad poziom morza. Panują tu surowsze warunki klimatyczne, najdłużej też utrzymuje się tu pokrywa śnieżna (90 dni). Roztocze szczyci się tez najmniejszym w Polsce zachmurzeniem.
Okres wegetacji trwa w województwie 205-210 dni.
|
Biuletyn
Rejestracja 