|
|
|
|
|
Wielkopolskie
|
|
 |
Położenie: środkowozachodnia część Polski Ośrodek administracyjny: Poznań Graniczy z województwami: zachodniopomorskim, pomorskim, kujawsko-pomorskim, łódzkim, opolskim, dolnośląskim i lubuskim. Powierzchnia: 29 826 km² (9,5% powierzchni Polski); jest to drugie pod względem wielkości województwo w Polsce. Liczba mieszkańców: 3 346 tys. (8,7% ludności Polski)* Gęstość zaludnienia: 112 osób / km² (średnia krajowa 124 osoby / km²) Najmniej zaludniony jest powiat złotowski (42 osoby / km²) Najgęściej zaludniony jest powiat ostrowski (137 osób / km²) Urbanizacja: w miastach mieszka 57,6% ludności (średnia krajowa 61,9%) Podział administracyjny: 31 powiatów, 4 miasta na prawach powiatów, 226 gmin, 108 miast. Województwo obejmuje ziemie dawnych województw: poznańskiego, większość pilskiego, konińskiego, kaliskiego, leszczyńskiego oraz po kilka gmin gorzowskiego, zielonogórskiego i bydgoskiego. Główne miasta: Poznań, Kalisz, Piła, Konin, Leszno. |
GEOGRAFIA UKSZTAŁTOWANIE TERENU Województwo wielkopolskie leży na obszarze Pojezierzy Południowobałtyckich. Oraz Nizin Środkowopolskich. Na rzeźbę terenu wpływ miały dwa ostatnie zlodowacenia – środkowopolskie i bałtyckie. W krajobrazie województwa wielkopolskiego dominują płaskie lub faliste wysoczyzny i równiny z licznymi ciągami pagórków morenowych. Znajdziemy tu także wzgórza ostańcowi i piaszczyste wydmy. Najwyższym wzniesieniem województwa jest Kobyla Góra (248 m n.p.m.). Znajduje się ona na Wale Trzebnickim, którego skrawek należy do województwa wielkopolskiego. Ta część Wału to Wzgórza Ostrzeszowskie. Wyznaczono tu Obszar Chronionego Krajobrazu.
RZEKI I JEZIORA Województwo wielkopolskie leży w dorzeczu Odry. Główne rzeki to: Warta, Noteć, Prosna, Obra, Gwda. Dolina Obry jest odwadniana systemem kanałów. Warta i Noteć również są połączone dwoma kanałami – Ślesińskim i Warta-Gopło, a także ciągiem jezior. W północnej i środkowej części województwa występują jeziora polodowcowe. Największe z nich to: Powidzkie, Zbaszyńskie, Niedzięgiel (Skorzęcińskie) i Pątnowskie. W niektórych częściach województwa występuje deficyt wody.
LASY Lasy zajmują 25,3% powierzchni województwa, czyli nieco poniżej średniej krajowej, która wynosi 28,4%. Najmniej lasów jest w powiecie kolskim (10,8%), z kolei najbardziej zielony jest powiat czarnkowsko-trzcianecki (50,4%) Największe kompleksy leśne rozciągają się miedzy Wartą a Notecią. Obszar ten zajmuje Puszcza Notecka.. Duze kompleksy znajdują się także na północ od Piły, na północ od Zbąszynia, miedzy Krotoszynem a Ostrzeszowem, a także na północ i południe od Poznania, gdzie rozciąga się Puszcza Zielonka oraz Wielkopolski Park Narodowy. W województwie dominuje drzewostan iglasty.
TURYSTYKA W województwie wielkopolskim turystów przyciągają głównie pojezierza: Poznańskie, Leszczyńskie i Gnieźnieńskie. Jeziora są tu z reguły wąskie, rynnowe. Łączą się one ze sobą rzekami i kanałami tworząc szlaki wodne. Stwarza to znakomite warunki do aktywnego wypoczynku nad wodą. Najpopularniejsze jeziora to Zbąszyńskie, Powidzkie i Niedzięgiel. Najbardziej znane miejscowości letniskowe województwa to: Sieraków, Zbąszyń, Wolsztyn, Boszkowo, Osieczna, Ślesin, Skorzęcin, Powidz, Zaniemyśl. Turystów przyciągają tereny leśne. Atrakcyjnym turystycznie miejscem jest np. Puszcza Notecka ze swoimi piaszczystymi wydmami, czy Wielkopolski Park Narodowy, a w nim Jezioro Góreckie i miejscowość Puszczykowo. Popularnością cieszy się także park krajobrazowy Puszcza Zielonka. W Poznaniu nad jeziorem Maltańskim można bardzo aktywnie spędzać czas. Znajduje się tam tor regatowy, a obok całoroczny stok narciarski. Można się tu także wybrać na Szlak Piastowski, którego trasa prowadzi przez Ostrów Lednicki, Gniezno, Trzemeszno i Giecz. Pielgrzymi tłumnie odwiedzają Licheń i znajdujący się w nim ośrodek kultu maryjnego.
ZABYTKI I MUZEA Największym skupiskiem zabytków w województwie wielkopolskim jest Poznań, ale inne miejscowości też szczycą się wspaniałymi obiektami. Oto, na co warto zwrócić szczególną uwagę podróżując po tym regionie:
Katedra Gnieźnieńska – Gniezno; uważana jest za najcenniejszy zabytek Wielkopolski
najstarsze ślady średniowiecznego budownictwa kamiennego pochodzące z końca X wieku – Ostrów Lednicki, Giecz; znajdziemy tu ruiny i fundamenty przedromańskich kaplic połączonych z palatiami książęcymi
średniowieczne kościoły romańskie – Giecz, Stare Miasto koło Konina
średniowieczne kościoły gotyckie – Gniezno, Poznań, Gosławice, Szamotuły, Konin
średniowieczne zamki i ich ruiny– Szamotuły, Gosławice, Sieraków, Ostrzeszów, Koło
budowle renesansowe – poznański ratusz, kościół w Sierakowie
renesansowy zamek przebudowany w XIX wieku w stylu renesansu francuskiego– Gołuchów
barokowe kościoły i zespoły klasztorne – Ląd, Gostyń, Poznań, Leszno, Kalisz, Przemęt, Trzemeszno
barokowe zespoły pałacowo- parkowe – Rydzyna, Rogalin, Ciążeń
Rezydencja Działyńskich (zamek przebudowany w XIX wieku w stylu gotyku angielskiego – Kórnik
ludowe budownictwo regionalne – Wielkopolski Park Etnograficzny, Lednogóra (nad jeziorem Lednica)
Muzea:
Muzeum Narodowe – Poznań
Muzeum Archidiecezjalne – Poznań
Muzeum Archeologiczne – Poznań
Muzeum Instrumentów Muzycznych – Poznań
Muzeum Początków Państwa Polskiego – Gniezno
muzea okręgowe – Konin, Kalisz, Leszno, Piła
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy – Lednogóra
Muzeum Obozu Zagłady – Chełmno
OCHRONA PRZYRODY, PARKI NARODOWE I KRAJOBRAZOWE W województwie utworzono Wielkopolski Park Narodowy oraz kilka parków krajobrazowych: Sierakowski, Puszcza Zielonka, Lednicki, Promno, Żerkowsko-Czeszewski, im. Gen. Dezyderego Chłapowskiego. Znajduje się tu także część parku Przemęckiego i Pszczewskiego. W rejonie Poznania znajduje się obszar zagrożenia ekologicznego.
KLIMAT Klimat województwa wielkopolskiego charakteryzuje się mniejszymi niż w innych regionach Polski wahaniami temperatur. Lata tu są ciepłe,a zimy łagodne. Województwo należy do najbardziej suchych obszarów kraju. Roczna suma opadów średnio wynosi 500-550 mm. Na wschodzie regionu opadów jest jeszcze mniej, bo 450 mm. Powoduje to stepowienie terenu na tym obszarze. Okres wegetacji jest w województwie długi. Wynosi on średnio 210-220 dni.
|
|
|
|
|
|
|
|