ZWIEDZANIE
W Krutyni panuje turystyczna atmosfera. Zachowała się tu urocza, choć nieco chaotyczna drewniana zabudowa z początku wieku. Wzdłuż wąskich i krętych uliczek stoją domy zarówno te stare, jak i współczesne. Niewielkie parterowe chaty, niektóre z gankami i okiennicami, stoją zwrócone szczytami lub kalenicami do ulic. Zabudowa wsi to nieregularne skupisko po lewej stronie rzeki, nad którą znajdują się najpiękniejsze zakątki. W dawnej stodole z końca XIX w. Obecnie mieści się poczta. Warto na nią zwrócić uwagę. Za przystankiem PKS, niedaleko centrum znajduje się siedziba zarządu Mazurskiego Parku Krajobrazowego (link). W jednej z sal mieści się małe muzeum przyrodnicze. Można tu obejrzeć wykopaliska archeologiczne z pobliskich terenów oraz zapoznać się z mazurską fauną – orłem bielikiem, kolorowym zimorodkiem, bobrem, wydrą, czy norką amerykańską.

HISTORIA.
Historia Krutyni sięga 1500 roku. Wtedy to, w czasach wielkiego mistrza krzyżackiego Fryderyka z Miśni (Friedrich von Meissen), powstała tu obronna stanica myśliwska. Została ona później przebudowana na zameczek myśliwski. W 1527r. znalazł w nim schronienie Książę Albert obawiający się epidemii dżumy panującej w Prusach. Podczas wojny trzydziestoletniej kilkakrotnie przebywał w zameczku kurfirst Jerzy Wilhelm. Około 1651 roku w zameczku ulokowano siedzibę nadleśniczego. W znacznym stopniu zwiększyła się wtedy eksploatacja puszczy, więc obok powstała niewielka osada zamieszkała przez drwali, smolarzy, traczy i innych pracowników leśnych.
Stopniowo następował rozwój wsi. W 1751 roku w pobliżu założono hutę szkła, która istniała zaledwie 25 lat. Stanowiło to zaczątek Starej Ukty. W okresie międzywojennym niemieccy turyści odkryli malownicze Cruttinen i znacznie ożywił się tu ruch. W 1939r. Krutyń liczyła 436 mieszkańców. Istniały tu wtedy 4 pensjonaty oraz liczne kwatery prywatne. Obecnie jest to spore centrum turystyczne.

SłAWNI MIESZKAŃCY I GOŚCIE
W 1934 roku Krutyń odwiedził Melchior Wańkowicz który spędzał tu wakacje wraz ze swoją kilkuletnią córką. Kajakiem o nazwie „Kuwaka” odbyli podróż opisaną później w powieści „Na tropach Smętka”. We wsi mieszkał Karol Małłek (1898-1969) – mazurski pisarz i zasłużony badacz folkloru. Opisał on wiele ludowych obyczajów związanych m.in. z dożynkami i mazurską „jutrznią na gody”, odpowiednikiem ogólnopolskich jasełek. Karol Małłek napisał powieści „Dąb nad Mukrem” i „Z Mazur do Verdun” Obrano go patronem pomników przyrody i szlaków turystycznych w okolicy.

OKOLICE
Okolice Krutyni są przepiękne, można spędzić tu wspaniałe wakacje nie nudząc się.

Kajakiem, łodzią
 - Przede wszystkim warto wybrać się na spływ kajakowy Krutynią (link)
- Można udać się łodzią nad jezioro Krutyńskie. Płynie się w górę rzeki, na pych. Droga powrotna jest bardzo łatwa – łódź swobodnie spływa wraz z prądem.
- Można popłynąć na południe do miejscowości Zielony Lasek, gdzie znajduje się stary młyn wodny z XIX w. . Jest to atrakcja turystyczna i jednocześnie działająca ciekawostka krajoznawcza. Dzisiaj woda napędza tu turbiny niewielkiej elektrowni.

Pieszo, rowerem
z Krutyni prowadzi kilka malowniczych i urozmaiconych szlaków turystycznych:
- Szlak żółty im. Karola Małłka (link) z Krutyni do leśniczówki Pranie (link) (20 km w jedna stronę) Jeden z najładniejszych na Mazurach. Nie trzeba przemierzać całej trasy, można zatoczyć pętlę i za rezerwatem Królewska Sosna odbić od szlaku i wrócić do Krutyni ścieżką przyrodniczą.
- Ścieżka przyrodnicza do Jeziora Krutyńskiego (2 km w jedną stronę) – udajemy się na północ. Wzdłuż brzegów rzeki idziemy w kierunku przeciwnym do jej prądu w stronę jeziora Krutyńskiego, na którym panuje strefa ciszy. Jest to bardzo przyjemny spacer, droga jest piękna i romantyczna. W dole wije się rzeka, a nad ścieżką powstał zielony tunel utworzony z koron starych dębów i sosen.

Samochodem
-Można wybrać się do Parku Dzikich Zwierzat w Kadzidłowie (link). Szczególnie polecamy rodzinom z dziećmi. - W pobliskim Gałkowie znajduje się stadnina koni, gdzie można pojeździć konno, odbyć lekcję z instruktorem, a także przejechać się bryczką lub saniami.
(http://www.galkowo.ibi.pl/strona.php?file=1⟨=pl)
- Można odwiedzić Wojnowo (link), a w nim m.in. klasztor i molennę staroobrzędowców, rosyjskich osadników z XIX w.

PRZYRODA
W sąsiedztwie Krutyni znajdują się 2 rezerwaty przyrody – „Zakręt” (link) znany z pływających torfowych wysepek oraz „Krutynia”, chroniący Rezerwat „Krutynia” zajmuje 273,12 ha. Chroni on rzekę Krutynię w górnym biegu oraz jezioro Krutyńskie.
Występują w nim grądy i lasy mieszane. Ciekawostką są tu rośliny wodne: gąbka słodkowodna i krasnorost porastający kamienie. Na jeziorze latem kwitną żółte grążele.