PRZEBIEG CHOROBY

Malaria, zwana inaczej zimnicą, jest chorobą wywoływaną przez zarodźce malaryczne, czyli pierwotniaki z rodzaju Plasmodium. Powodują one rozpad krwinek czerwonych w organizmie człowieka.
Zarodźce są roznoszone przez komary widliszki (Anopheles). Po ukąszeniu przez zarażoną samicę, zarodźce wnikają do czerwonych krwinek i ulegają licznym podziałom, a następnie powodują pękanie tych krwinek. Po uwolnieniu, ze wzmożoną siłą natychmiast atakują kolejne krwinki i cały proces się powtarza.
Podczas ataku malarii, równocześnie pękają miliony krwinek czerwonych.

OBJAWY

Równoczesny rozpad milionów czerwonych krwinek wywołuje okresowe ataki zimnych dreszczy (stąd nazwa „zimnica”), po których następuje silny wzrost temperatury. Jest on spowodowany uwalnianiem się substancji toksycznych i przenikaniem ich do innych części ciała. Dodatkowe objawy to pocenie się, bóle głowy i kończyn, ewentualnie wymioty, rzadko biegunka.
Napady gorączki pojawiają się co 48 godzin w przypadku trzeciaczki (wywołanej przez zarodźca ruchliwego) lub co 72 godziny w przypadku czwartaczki (wywołanej przez zarodźca pasmowego).
Pierwsze objawy pojawiają się po około 7 dniach od zakaźnego ukłucia, choć czasem ten okres jest znacznie dłuższy.
Szczególnie groźną postacią malarii jest malaria tropikalna wywołana przez zarodźca sierpowatego. W przypadku zarażenia się tym pasożytem, poważne objawy i utrata przytomności, mogą pojawić się w czasie krótszym niż tydzień.
Pamiętajmy, o tym, żeby każdy przypadek pojawienia się gorączki w trakcie pobytu w tropiku (lub nawet po powrocie z podróży) potraktować poważnie!

WYSTĘPOWANIE

Malaria występuje w około 90 krajach. Rocznie choruje na nią około 400 milionów ludzi. Największe zagrożenie ma miejsce w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Strefy ryzyka, obejmują w sumie około 40% ludności świata.
Jak podaje UNICEF, 80-90% wszystkich przypadków malarii, ma miejsce w Afryce Subsaharyjskiej. Każdego dnia umiera tam na zimnicę 3 tysiące dzieci. Pozostała część zachorowań przypada głównie na Indie, Brazylię, Afganistan, Sri Lankę, Tajlandię, Indonezję, Wietnam, Kambodżę i Chiny.
Oczywiście nie są to wszystkie zagrożone kraje – przed wyjazdem w tropiki koniecznie trzeba skontaktować się z poradnią medycyny tropikalnej, aby dowiedzieć się, czy jesteśmy zagrożeni i jaką profilaktykę powinniśmy stosować.

ZAPOBIEGANIE

unikanie ukąszeń
Przede wszystkim za wszelką cenę należy unikać ukąszeń komarów. Widliszki atakują prawie wyłącznie po zachodzie słońca. Dlatego wieczorem i nocą trzeba nosić długie spodnie, koszule i bluzki z długimi rękawami. Szczególnie ważna jest ochrona kostek. Odzież powinno się spryskiwać środkami owadobójczymi, a skórę smarować repelentem odstraszającym owady.
Udając się na nocleg należy zwrócić uwagę, czy okna i drzwi są zabezpieczone siatką. Jeśli nie - w nocy najlepiej spać pod moskitierą. Większość tropikalnych hoteli jest w nie wyposażona, lecz wybierając się w mniej cywilizowane rejony, najlepiej mieć własną. Moskitiera nie może być uszkodzona i z każdej strony powinna być dobrze wsunięta pod materac.
Komary nie lubią wiatru, więc wiatraki zamontowane pod sufitem również działają na nie odstraszająco. Przydatne bywają także kadzidełka, spirale dymne, lampy UV lub urządzenia emitujące ultradźwięki.

farmakologia
W rejonach o dużym ryzyku zachorowania często zaleca się profilaktyczne zażywanie leków. W każdym przypadku lek oraz sposób jego podawania powinien zostać ustalony przez lekarza medycyny tropikalnej. Profilaktyka farmakologiczna jest bowiem uzależniona od wielu rzeczy, m.in. stanu zdrowia osoby wyjeżdżającej, rejonu podróży, długości pobytu w miejscach zagrożonych (z reguły nieco inne zalecenia obowiązują przy pobytach krótszych niż 3 miesiące, a inne przy tych długich).
Standardowo zażywanie leków przeciwmalarycznych rozpoczyna się na tydzień przed wyjazdem. Potem lek przyjmuje się regularnie (najczęściej raz w tygodniu) przez cały pobyt w miejscu zagrożonym oraz przez 4-6 tygodni po opuszczeniu terenu malarycznego.
Ponieważ niektóre z leków przeciwmalarycznych są sprowadzane w ramach tzw. importu docelowego - należy odpowiednio wcześniej uzyskać receptę od specjalisty udzielającego porady przed wyjazdem.
Najbardziej popularne środki to lariam, daraprim, arechin, paludrin.